Institute of Education Sciences

Termin „edukacja globalna” znany jest osobom związanym zawodowo z systemem edukacji formalnej od momentu wprowadzenia jej elementów do podstawy programowej w 2008 roku. Można więc założyć, iż jest to wystarczająco długi okres czasu do tego, aby problematyka wchodząca w zakres edukacji globalnej była rozpoznawana, realizowana na rozmaite sposoby oraz poddawana refleksji przez osoby w nią zaangażowane. Dlatego w centrum badań prowadzonych w 2014 roku w Małopolsce postawiono kluczowych bohaterów tej historii – nauczycieli i nauczycielki wszystkich etapów edukacyjnych.

Refleksje i doświadczenia małopolskich nauczycieli i nauczycielek stanową podstawę do zarysowania krajobrazu edukacji globalnej w regionie. Nie sama podstawa programowa i jej cele były osią badań, lecz próba odpowiedzi na pytanie: W jakim zakresie, jeśli w ogóle, edukacja globalna jest realizowana przez nauczycieli/ki w ich codziennej pracy? Co więcej, chodziło o udzielenie odpowiedzi na kwestie: Jaka jest kondycja edukacji globalnej w osądzie nauczycieli/ek? Jakie zauważają problemy i przeszkody związane z jej realizacją? Jakie sukcesy stały się ich udziałem? Celem publikacji jest próba nakreślenia różnorodnego i zarazem fascynującego krajobrazu edukacji globalnej w małopolskich szkołach.

Żywimy głębokie przekonanie, że próbą odpowiedzi na powyższe pytania zainteresowane mogą być całe rzesze osób związanych z oświatą w Polsce, począwszy od nauczycieli/ek oraz innych pracowników/czek instytucji oświatowych, organizacji samorządowych i pozarządowych, skończywszy na badaczach/kach reprezentujących różne dziedziny nauk społecznych. Ze względu na szeroki zakres adresatów niniejszej publikacji została ona poszerzona o ważne informacje dotyczące formalnych uwarunkowań funkcjonowania małopolskich szkół, kluczowych podmiotów i praktyk, które mogą stać się pomocne w planowaniu rozmaitych działań z zakresu edukacji globalnej w Małopolsce.

We współczesnym świecie wolontariat coraz częściej staje się przedmiotem debat i analiz. Rozważania na temat jego istoty prowadzone są także w takich dziedzinach, jak praca socjalna oraz polityka społeczna. Aktywność podejmowana bezinteresownie na rzecz drugiego człowieka ma różnorodne formy – od wyspecjalizowanych długotrwałych działań poprzez pomoc okazjonalną, aż po wynikającą z sytuacji kryzysowej pomoc jednorazową. Działalność wolontariuszy może być ograniczona do jednej społeczności, regionu, państwa (wolontariat krajowy), ale może też być działalnością o charakterze międzynarodowym (wolontariat zagraniczny). Poprzez wolontariat elity rządowe mogą kreować politykę wewnętrzną i zagraniczną (wolontariat jako element władzy " odgórnej "), wreszcie może być katalizatorem zmian wynikającym z indywidualnych decyzji członków danej społeczności (wolontariat jako inicjatywa " oddolna "). W każdym z tych przy-padków może być dla jednostki drogą poszukiwania i realizowania wartości ogólnoludzkich. W tekście pragnę pokazać współczesny wolontariat na terenie Stanów Zjednoczonych. Uwagę skupię na działalności kilku najważniejszych amerykańskich organizacji zrzeszających wolontariuszy. Z tych o zasięgu krajowym będzie to AmeriCorps, Learn and Serve America (Nauka i służba Ameryce) oraz Senior Corps (Korpus Seniorów); z organizacji promujących wolontariat zagraniczny – Peace Corps (Korpus Pokoju). Nakreślę najważniejsze cele tych organizacji oraz zaprezentuję ich doświadczenia i osiągnięcia w pracy wolontarystycznej.